English العربية
دانشگاه عدالت
خانه
1398/09/02
چاپ و انتشار كتاب «طراحي فراگير، دستيابي به محيط هاي همه شمول» توسط انتشارات دانشگاه عدالت چاپ و انتشار كتاب «طراحي فراگير، دستيابي به محيط هاي همه شمول» توسط انتشارات دانشگاه عدالت

مقدمه كتاب

طراحي فراگير نشاندهنده همگرايي در عمل طراحي با تمركز بر سودمندي است. نظريه‌پردازان در حرفه طراحي، اذعان كرده‌اند كه سودمندي يك عامل مهم در موفقيت هر طراحي مي‌باشد؛ هم در برنامه‌ريزي شهري و هم در طراحي يك ساختمان يا محصول. در تاريخ طراحي، سودمندي به‌ندرت در كانون توجه طراحي حرفه‌اي قرار گرفته است؛ حتي در اوايل قرن بيستم زماني كه عبارت «فرم تابع عملكرد است»، مطرح شد، بازهم معماران به فرم توجه بيشتري نشان دادند. بسياري از معماران اين نگرش را پذيرفتند و بيشتر به كليت توجه نشان مي‌داند تا به فرم؛ درنتيجه ساختماني كه بر اين اساس طراحي كردند، براي ساكنان سودمندتر شد.

چه كساني در اين جامعه زندگي نمي‌كنند؟ افراد بدون مسكن مناسب؛ افراد داراي ناتواني كه در بسياري از ساختمان‌ها هستند؛ مردم جداشده از جامعه و ساكن در مؤسسات مراقبتي؛ كارگران كارخانه؛ زنان خانه‌دار طبقه متوسط؛ كودكان؛ پناهندگان و غيره. طراحي حرفه‌اي براي آنها راه‌حل‌هايي چون زندگي در پروژه‌هاي مسكوني و يا مؤسسات مراقبتي كه اغلب سبب خجالت و نشانگر كمبودهايشان مي‌شود را در نظر گرفته است. پس‌ازاين موارد، تمركز اصلي طراحي بر خشنودي و رضايت مشتريان از رفاه زندگي بوده است. هاروارد روارك را به‌عنوان نمونه‌اي از معماري اواخر قرن بيستم، به يادآوريد.

قرن جديد، خواستار شروع تفكري متفاوت است. در بيست سال گذشته، شاهد تحول طراحي پايدار يا «سبز»، بازگشت دوباره به ايده آليستي در اواخر دهه  1950و تلاش‌هاي جريان‌هاي مختلف بوده‌ايم. اين جنبش، اولين نمونه از طراحي براي همه است؛ زيرا بر حفاظت از جهان طبيعي كه همه در آن هستند، تمركز دارد. باوجود اهميت حفاظت از محيط‌زيست، بايد بپرسيم كه آيا حفاظت از مردم به همان اندازه مهم است؟ اگر حفاظت از مردم تمركز اصلي طراحي باشد، ما معتقديم كه به‌طور طبيعي در طراحي پايدار در نظر گرفته خواهد شد و اين اصل براي بقا داراي اهميت است.

سه گرايش عمده به‌عنوان عوامل مؤثر در تغيير فرهنگ طراحي وجود دارد. نخست، تنوع فرهنگ مصرف‌گرايي در مقياس جهاني در حال ظهور است و از كشورهايي با درآمد بالا شروع مي‌شود و به‌سرعت در نقاط ديگر گسترش مي‌يابد. اين فرهنگ باوجود تفاوت فرهنگ فردي، داراي ارزش بيشتري است. افرادي كه اين فرهنگ را انتخاب مي‌كنند، درواقع خود را نسبت به آن تغيير مي‌دهند؛ به‌عبارت‌ديگر، متحول مي‌شوند. دوم، جمعيت جهان به‌سرعت در حال پير شدن است. در كشورهاي درحال‌توسعه، جمعيت افراد مسن‌تر، حتي سريع‌تر از كشورهاي توسعه‌يافته در حال افزايش است. علاقه به حفظ كيفيت زندگي افراد مسن، در تصميمات فرهنگي مؤثر است. سوم، نيروهاي اقتصادي خواستار استانداردهاي بالاتري در جهت سودمندي هستند. پايداري (از بين بردن زباله‌ها) و اطلاعاتي كه عملكرد را بهبود مي‌بخشد، در تصميم‌گيري افراد و سازمان‌ها به‌منظور خريد مهم‌تر است.

مفهوم طراحي فراگير از طريق جنبش حقوق معلولان و روندي كه پيشتر بيان شد، پديد آمده است. تجربه اوليه آن با مفهومي فراتر از ريشه‌هاي آن مانند طراحي براي پيري، پايداري اجتماعي و طراحي كاربر محور در ارتباط بود.

در همان زمان، طرفداران طراحي براي بهبود زندگي مردم، معيارهاي ارزشمند طراحي فراگير را به رسميت شناختند؛ بنابراين در اين كتاب سعي شده است تا از عقب‌ماندگي جلوگيري شود و به‌جاي آن نگاهي روبه‌جلو دنبال شود. با بررسي طراحي فراگير مي‌توان چگونگي جرياني را كه به طراحي پايدار منتهي خواهد شد، شناخت. البته تفاوت‌هايي نيز وجود دارد كه به‌راحتي مي‌توان كميت مزاياي طراحي پايدار را تعيين كرد؛ اما هنوز ابزاري براي انجام اين كار در طراحي فراگير وجود ندارد. آثار بي‌توجهي به محيط‌زيست، هرروز در اطراف ما، به‌صورت آلودگي بيشتر، كاهش نسل موجودات و كاهش منابع، به‌وضوح نمايان است. در حال حاضر، آثار اعمال طراحي فراگير، به‌آساني قابل‌درك نيست. بااين‌حال، با توجه به طراحي پايدار، زماني كه ديدگاه‌ها تغيير كند و همه بياموزند كه چگونه شواهد را درك كنند، آينده روشن‌تر خواهد شد.

نوآوري در شيوه‌هاي مختلف طراحي رخ مي‌دهد؛ زيرا طراحان با توجه به آنچه در اطراف در جريان است، طراحي مي‌كنند. ممكن است آنها آنچه لازم است را در نظر نگيرند؛ اما به‌هرحال متأثر از اطرافشان هستند. علاوه بر نوشتن اين كتاب، بازديدها، برنامه‌هاي آموزشي و نشست‌هايي در جهت معرفي ايده‌هاي طراحي فراگير انجام‌شده است. همانطور كه گفته شد، جهان در حال تغيير است و ما تغييراتي را جهت انطباق با آن انجام مي‌دهيم. اين كتاب يك نمايش منسجم و درعين‌حال باز، از چشم‌انداز آتي فراهم مي‌كند. يكي از اهداف اصلي ما اين است كه ابزاري براي تغيير ارائه دهيم. اين كتاب در سه بخش اساسي سازمان‌يافته است. بخش اول، ايجاد پايه و منطق براي الگوي طراحي فراگير است. اين امر شامل مفهوم مانع، كمبودهاي طراحي فراگير، تحول و اعمال طراحي فراگير است. در ادامه بخش اول با بهره‌گيري از جمعيت‌شناسي، روندي را كه به تصويب اين مفهوم منجر شد، نشان مي‌دهد. بخش دوم اين كتاب، خلاصه‌اي از سه پايگاه دانش را در زمينه اعمال طراحي فراگير نشان مي‌دهد. اين طراحي براي عملكرد انسان، طراحي براي بهداشت و سلامت و طراحي براي مشاركت اجتماعي است. آخرين بخش از كتاب، خلاصه‌اي از شيوه‌هاي طراحي فراگير را در طيف گسترده‌اي از موضوعات، فراهم مي‌كند. اين فصل‌ها در اماكن عمومي، مسكن، اصلاحات خانه، طراحي داخلي، طراحي محصول و حمل‌ونقل بررسي مي‌شود. از ساختار اين كتاب، مي‌توان در دوره‌هاي آموزش طراحي فراگير استفاده كرد.

به‌طور خلاصه، اين كتاب راهبردي در جهت توسعه آنچه در حال حاضر ممكن است، مي‌باشد. ما اميدواريم كه اين كتاب، به‌عنوان منبع الهام براي ديگر افراد در دانش و بينش و توسعه جامعه مورد عمل قرار گيرد. به‌عنوان خواننده خواهيد ديد كه توسعه اين الگوي طراحي، در بسياري از مسيرهاي جديد سبب ايجاد محيطي براي همه خواهد شد. به‌ويژه اميدواريم كه طراحي فراگير به‌عنوان يك الگوي فراگير، سبب تكامل طراحي براي بهبود كيفيت زندگي هر شهروند در اين جهان شود. طراحي فراگير، راهكارهاي طراحي با مزايايي براي همه است.

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد بازدید: 66
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
کانال سروش ویکی پدیا
دانشگاه عدالت © 1395. تمامی حقوق محفوظ است
Powered by DorsaPortal