English العربية
دانشگاه عدالت
خانه
1395/12/19
ميزگرد علمي «حقوق بشر» در پرتو نظرات آيت‌الله العظمي هاشمي شاهرودي (حفظه الله) برگزار شد ميزگرد علمي «حقوق بشر» در پرتو نظرات آيت‌الله العظمي هاشمي شاهرودي (حفظه الله) برگزار شد
به گزارش روابط عمومي دانشگاه در ادامه برگزاري سلسله نشست ها و ميزگردهاي علمي در دانشگاه عدالت، به همت معاونت علمي دانشگاه چهاردهمين نشست علمي با موضوع «حقوق بشر» در پرتو نظريات مرجع عاليقدر جهان تشيع حضرت آيت الله العظمي هاشمي شاهرودي (حفظه الله) در روز چهارشنبه 95/12/18 از ساعت 15 و با حضور اساتيد و دانشجويان و با سخنراني حجت الاسلام و المسلمين دكتر اكبر فلاح نژاد و دكتر حسن حميديان برگزار شد.
حجت الاسلام والمسلمين اكبر فلاح نژاد گفت: وقتي بخواهيم اعلاميه جهاني حقوق بشر را با حقوق بشر اسلامي مقايسه كنيم متوجه مي شويم كه مباني اختلافي آن با حقوق بشر اسلامي بسيار متفاوت است. از مجموعه اعلاميه جهاني حقوق بشر، از سي ماده مي توان 40 اصل استخراج كرد و از مجموع اين سي ماده 170 قاعده و قانون استناد مي شود كه دو مورد آن با شرع تقابل صد در صد دارد و اين دو مورد نگاه حقوق غربي و مبناي حقوق است.
 
حجت الاسلام والمسلمين اكبر فلاح نژاد در چهاردهمين نشست علمي دانشگاه عدالت با موضوع «حقوق بشر در پرتو نظريات آيت الله العظمي هاشمي شاهرودي» با بيان اينكه در يك بخش از فرمايشات آيت الله هاشمي شاهرودي به اين بحث مي‌رسيم كه بحث حقوق بشر يكي از مباحث حقوقي مهم است، اظهار كرد: براي نمونه اين سئوالات مطرح است كه در حقوق بشر در صورت تزاحم بين فرد و جامعه بايد حق را به چه كسي داد؟ حقوق بشر اسلامي با حقوق بشر مطرح در دنيا و با سند اعلاميه جهاني حقوق بشر چه رابطه‌اي دارد؟ رابطه ضديت است يا نه؟ اين موارد با در نظر گرفتن اين مطلب همراه است كه منشور بين المللي حقوق بشر فقط يك اعلاميه جهاني نيست.
حجت الاسلام فلاح نژاد ادامه داد: وقتي بخواهيم اعلاميه جهاني حقوق بشر را با حقوق بشر اسلامي مقايسه كنيم متوجه مي‌شويم كه مباني اختلافي آن با حقوق بشر اسلامي بسيار متفاوت است. از مجموعه اعلاميه جهاني حقوق بشر، از 30 ماده مي‌توان 40 اصل استخراج كرد و از مجموع اين 30 ماده 170 قاعده و قانون استناد مي شود كه دو مورد آن با شرع تقابل صد در صد دارد و اين دو مورد نگاه حقوق غربي و مبناي حقوق است.
 
حجت الاسلام والمسلمين فلاح نژاد با اشاره به اينكه برخي معتقدند اعلاميه جهاني حقوق بشر با حقوق بشر اسلامي به صورت موردي اختلاف دارند و در حالت كلي معاضدتي در كنار هم هستند، خاطر نشان كرد: مواردي در حقوق بشر اسلامي آمده است كه حقوق بشر بين المللي در مقابل آن سكوت كرده است و اين به معناي اختلاف نيست. بر اساس تاكيد آيت الله هاشمي شاهرودي تعريف‌ها در اعلاميه جهاني حقوق بشر و حقوق بشر اسلامي متفاوت است. همچنين نگاه به انسان متفاوت است. آنها به انسان نگاه مادي دارند اما اسلام نگاه معنوي به انسان دارد. منشاء و مبناي حقوق نيز در اعلاميه جهاني حقوق بشر و حقوق بشر اسلامي متفاوت است.
وي بيان كرد: از نگاه اسلامي حقوق انساني نشات گرفته از خداوند است اما در ديدگاه اعلاميه جهاني حقوق بشر اين حق منشاء طبيعي دارد. اسلام حق طبيعي را مي‌پذيرد و اين عقيده وجود دارد كه اصلا در سايه طبيعت خيلي از احكام حقوقي قابل تفسير است، اما نوع نگاه به طبيعي بودن حقوق متفاوت است. از زمان سقراط تا به امروز در مورد حق طبيعي صحبت شده است اما به طور كلي همه آنها اين حق را پذيرفته اند.
 
حجت الاسلام والمسلمين فلاح نژاد گفت: اين روزها بحث مهمي كه در مورد حقوق بشر به وجود آمده است اين است كه بازرس حقوق بشر موارد نقض حقوق بشر را در ايران اعلام كرده است. انسانها در طول تاريخ براي تصويب آن تلاش كردند دستاويزي شده است براي نقض حقوق بشر. يكي از مهمترين نقض ها حق دارايي فناوري و علم است. آمريكا در ايران با اين همه شعار حقوق بشر و تهيه گزارشات جناياتي مرتكب شده كه نقض حقوق بشر است . براي نمونه قبل از انقلاب كودتاي 28مرداد، 16آذر ، تحميل قانون كاپيتولاسيون و پس از انقلاب تبديل سفارت آمريكا به لانه جاسوسي، مصادره اموال مردم ايران، واقعه طبس، كودتاي نوژه، حمايت از صدام، حمله به كشتي ها و سكوهاي نفتي و... از جنايات آمريكا عليه ايران بوده است. در بخش غير ايران هم آمريكا جنايات زيادي داشته است مانند حمله به پاناما، نيكاراگوئه، اشغال كوبا، ورود نظامي به پاناما و ...لازم به ذكر است كه حقوق بشر آمريكايي چهره واقعي آنها را نشان داده است مانند زندان ابوغريب.

وي با اشاره به اينكه حق طبيعي در اسلام قابل پذيرش است افزود: هماهنگي موجود در طبيعت و نظمي كه در آن وجود دارد و هماهنگي با شريعت مبناي ارتباط آن با طبيعت است. در مكتب حقوق موضوعه اصلا حقوق طبيعي قابل پذيرش نيست و اين عقيده وجود دارد كه فقط حق حيات حق طبيعي است. قانون از طريق وضع و پس از قانون گذار ايجاد مي شود. از نظر عقلي اصل غايت مورد توجه است كه مي‌گويد غايت خلقت مشخص است، همه چيز در طبيعت داراي غايت است. خداوند مبدا و دليل رسيدن به غايت است. طبيعت در اين اصل داراي هدف و غايت است. با مراجعه به نظام خلقت مي توان صحت حقوق را فهميد. براي مثال قدرت آموختن سندي است براي حق آموزش است. هماهنگي بين نظام تكوين و تشريح اصل ديگري است كه در اسلام پذيرفته شده است. حقوق طبيعي حقوق تكويني انسان و لازمه طبيعت انسان است و ثبات و دوام و مصلحت از ويژگي هاي آن است و از اراده حكومت ها برخوردارهستند و قانون گذار بايد آن را منشاء خود قرار دهد.

حجت الاسلام والمسلمين فلاح نژاد در پايان عنوان كرد: اصل مورد توجه ديگر عقل است كه در امور مغفول مانده است. البته نبايد به عقل بيش از جايگاهش بها داد؛ همان جايگاهي كه در فقه به آن داده شده است. پايبندي به عقل مي‌توان در فهم حقوق طبيعي در اسلام به ما كمك مي كند. بر اساس آن مي توان دستورهاي طبيعت را فهميد. فهم فلسفه حقوق اسلامي در گرو فهم اين مساله است. مثلا مسايل خانواده و تبيين آن در سايه حقوق طبيعي ممكن مي شود. فلسفه عدم تشابه حقوق مرد و زن مويد آن است كه استعدادهاي طبيعي زن و مرد متفاوت است و حقوقشان بر اساس استعدادشان تبيين مي شود و اين نهايت برابري است نه نابرابري. طبيعت اقتضا مي كند آنها را برابر نبينيم. در طبيعت همه چيز زوج آفريده شده است و حق ازدواج را از طبيعت مي‌توان استنباط كرد. اعلاميه جهاني حقوق بشر با حقوق بشر اسلامي از نظر مواد تنها در دو مورد به طور صريح و حدود ده مورد به صورت مبهم اختلاف مشهود دارد.

در ادامه اين نشست دكترحسن حميديان با اشاره به اينكه موضوع بحث ما حقوق بشر است اظهار كرد: اين بحث در عرصه هاي مختلف و انديشه هاي مختلف ، تاريخ و جغرافيا، فلسفه و حكمت علي رغم اينكه دغدغه بوده مورد توجه نيز بوده است.حقوق بشر داراي ابعاد مختلفي است. حقوق بشر گمشده تاريخ انسانهاست كه در يك نبرد نابرابر تاريخي همه انسانها براي احياي آن تلاش كردند. حقوق بشر با ديد انساني مورد بررسي قرار مي گيرد. حقوق بشر به ماهو بشر با انسانها صحبت مي كند. انسان ها با وجود اينكه در فرهنگ، پوشش و نژاد متفاوت هستند اما در اموري مانند نوع زندگي مشترك هستند. وقتي قانون اساسي مي گويد آموزش حق همه انسانها است يعني همه، بزرگ و كوچك، اقليت، مسلمان و غير مسلمان را شامل مي شود.
حميديان ادامه داد: موضوع قابل بحث در حقوق بشر اصل برائت است. در علوم انساني اصل نسبيت وجود دارد. همه چيز در علوم انساني نسبي است اما يك استثنا دارد كه آن اصل برائت است. اين اصل امري فطري است و به امضاي شارع رسيده است. به گفته امام خميني (ره) ملاك حال فعلي افراد است . اين جمله يك جمله حقوق بشري است. تنها اصلي كه حتي يك مخالف هم نداشت اصل برائت است. براي مثال تجسس در اعتقادات ممنوع است و بايد به پاسخ فرد اعتماد كرد زيرا اصل بر صحت است. اين اصل هم در شرع هم در قوانين تاييد شده است و خدشه اي در مورد آن قابل قبول نيست.
وي دومين مساله مورد توجه در حقوق بشر را نقش قاضي در تامين حقوق بشر دانست و گفت: استقلال قاضي در قانون اساسي ما تضمين شده است. در اصل 57 و 156 قانون اساسي در مورد اين استقلال صحبت شده است. البته معناي استقلال در اين دو اصل متفاوت است. قاضي مي تواند هر شخصي را به ميز محاكمه بكشاند. قضاوت مادام العمر محسوب مي شود. قضاوت منصب است نه شغل. شرايط سختي براي كار قضا چه در شرع چه در قانون در نظر گرفته شده است. اراده و تصميم در خلع وجود ندارد و مهم اين است كه شخص بتواند مستقل تصميم بگيرد. قاضي بايد روي خط تعادل حركت كند و قضاوت را در ترازوي سياست قرار ندهد، هنگام بررسي حقيقت پرونده با هيچ كسي تعارف نداشته باشد، از بي طرفي خارج نشود زيرا موجب خروج از حق مي شود، لياقت سالار باشد، بداند بين مردم قضاوت كند نه بر مردم. اين سئوال مطرح است كه استقلال قائل شدن قضات براي حقوق بشر به معناي مصونيت است؟
حميديان اضافه كرد: منظور از استقلال اين است كه قاضي از تاثير هرگونه عوامل غير مرتبط در تشخيص خود رويگردان باشد. رفتار قاضي در جامعه رصد مي شود. ضمانت اجراي آن اصل 164 قانون اساسي است تا هركس به هر بهانه اي نتواند قاضي را بركنار كند. اهميت امر قضا و استقلال اساسي تنها مخصوص ايران نيست. حتي در بسياري از كشورها تصميم گيري با قاضي است. اين استقلال تكليف قاضي است اما عواملي اين استقلال را تهديد مي كند مانندعوامل دروني و بيروني، بخشنامه ها، تفسير قضايي نامتعارف و قضاوت بر اساس گرايش هاي فردي و...
وي در پايان خاطر نشان كرد: نكته ديگر در رابطه با مسائل حقوق بشري توجه به هيات منصفه است. اصل 168 قانون اساسي آن را مورد توجه قرار داده است.در چنين مواقع قانون خواسته از وجدان عمومي كمك بگيريم . حضورهيات منصفه منجر به كاهش سختي قانون مي شود و چاشني اوضاع و احوال جامعه را به آن اصافه مي كند همچنين از نظر حقوقي هم نمي تواند مانع حضور هيات منصفه شود. آيت الله شاهرودي معتقد بودند هيات منصفه نماد نهاد مردم سالاري است و قانون با مهم دانستن اين مرضوع اهميت آن را مورد توجه قرار داده است. در جاي ديگر ايشان گفته اند هيات منصفه مي تواند بهترين مشاور در دادگاه ها براي رسيدگي محسوب شود.
در خاتمه ي اين نشست، ضمن قدرداني و تقدير از سخنرانان برنامه از طرف معاونت علمي دانشگاه ، اين نشست، با صلوات بر محمد و آل محمد(ص) پايان يافت..



تعداد بازدید: 126
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
telegram ویکی پدیا
دانشگاه عدالت © 1395. تمامی حقوق محفوظ است
Powered by DorsaPortal