English العربية
دانشگاه عدالت
خانه
1395/12/14
ميزگرد علمي «وكالت» در پرتو نظرات آيت‌الله العظمي هاشمي شاهرودي (حفظه الله) برگزار شد ميزگرد علمي «وكالت» در پرتو نظرات آيت‌الله العظمي هاشمي شاهرودي (حفظه الله)  برگزار شد
به گزارش روابط عمومي دانشگاه در ادامه برگزاري سلسله نشست ها و ميزگردهاي علمي در دانشگاه عدالت، به همت معاونت علمي دانشگاه سيزدهمين نشست علمي با موضوع «وكالت» در پرتو نظريات مرجع عاليقدر جهان تشيع حضرت آيت الله العظمي هاشمي شاهرودي (حفظه الله) در روز چهارشنبه 95/12/11 از ساعت 15 و با حضور اساتيد و دانشجويان و با سخنراني دكتر علي نجفي توانا، دكتر اميرعباس بزرگمهر و آقاي منصور فلكي برگزار شد.
 
در اين نشست ابتدا دكتر بزرگمهر، با بيان اينكه آيت الله العظمي هاشمي شاهرودي كار وكالت انجام ندادند اما نكاتي را مورد توجه قرار دادند كه شايد حتي از نگاه يك وكيل يا متخصص حقوق مغفول مانده باشد، اظهار كرد: وكيل يك واژه عربي است كه درقرآن هم بيان شده است. وكالت هم درعرف ما وجود دارد وهم در عرف قرآن به آن اشاره شده است. وكالت داراي دو معناست. وكيل در عرف، نماينده موكل و انعكاس دهنده موكل است.
اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه معناي وكيل درقرآن، معناي بالاتري است،افزود: براي نمونه در آيه « حسبنا الله ونعم الوكيل» وكيل،معناي نمايندگي ندارد بلكه وكيل دراينجا به معناي تجلي بهتر محسوب مي شود. ناجي ايي كه بهتر از اصل خود عمل مي كند. اين وكيل نه تنها منجي موكل است بلكه اثر كامل تري نيز ازخود به جا مي گذارد. وكالت تنها به حوزه دادگستري محدود نيست. براي مثال روانكاو اگر دچار اختلال شود نزد روانكاو ديگر مي رود تا اختلال خود را برطرف كند. وقتي دچار مشكل هستيم كسي بهتر از من، بهتر مي تواند آن مشكل را برطرف كند. خاصيتي وجود دارد كه بر اساس آن شخص ثالث متخصص، كه نسبت به مسائل فردي آن شخص بي طرف است، مي تواند به او كمك كند.
بزرگمهر خاطر نشان كرد: وقتي به تنهايي وارد دادگاه مي شويد با توجه به اينكه استرس خيز است،فشارهاو استرس هاي موجود را در ده ضرب كنيد ، بعضي مكان ها استرس بيشتري ايجاد مي كنند كه دادگاه جزء اين مكان هاست. شخصي را تصور كنيد كه علي رغم داشتن مشكل، وارد محيط استرس زا مي شود تا از حق خود دفاع كند، آيا موفقيت در اين فضا و احقاق حق در آن مكان اين امكان پذير است؟

وي گفت: نياز به وكيل در عموم و همچنين در دادگاه ضروري است. هرچه جامعه پيشرفته تر مي شود، قوانين در آن بيشتر مي شود همچنين سير جامعه به گونه اي است كه قوانين در آينده پيچيده تر مي شوند، پيچيدگي قانون به علت اين است كه محصول بشر است ما در تفسير قرآني كه مدعي ساده گويي آن هستيم، اختلاف داريم. پيچيدگي در قانون و پيچيدگي در تفسير قانون حضور عوام را در دادگاه سخت مي كند.
بزرگمهر عنوان كرد: جنبه اي كه آيت الله هاشمي شاهرودي آن را مورد توجه قرار دادند الزام نياز به وكيل است. در بحث عدالت احراز حق واجب است و اگر اين احراز جز با وجود وكيل امكان نداشته باشد، واجب است. ما به عنوان قوه مقننه مي توانيم قوانيني تصويب كنيم كه حضور وكيل در قوه قضاييه اجباري شود. زماني در ماده 33 و 34 وكالت، اين اجباري بودن وجود داشت كه متاسفانه برداشته شد. اجباري بودن وكيل منجر مي شد كه وكيل و قاضي حرف يكديگر را راحت تر درك كنند. فهماندن مطلب حقوقي به عوام كار دشواري است زيراهرچه موضوع براي اوتوضيح داده شود فايده اي نخواهد داشت.
اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه آيت الله هاشمي شاهرودي از جنبه كيفري هم معتقد بودند لازمه حق دفاع از متهم اين است كه شخص بايد وكيل داشته باشد، گفت: حتي اگر جرم شخص آشكار باشد از نظر عقلا داشتن وكيل براي اين شخص واجب است. آيت الله شاهرودي براي اين الزام آور شدن وكالت پيشنهاداتي داشتند. براي نمونه ايشان از موافقان اجباري شدن وكالت بودند كه پيشنهاد بسيار خوبي است.به موجب اين اقدام بحثي پيش مي آيد، و آن اين است كه مردم توان پرداخت حق الوكاله به وكيل را ندارند.ايشان در اينجا پيشنهاد بيمه را موثر دانستند.
بزرگمهردر پايان با بيان اينكه حضور در زندگي في نفسه خطر محسوب مي شود عنوان كرد: عقل مي گويد براي اين مدت عمر، خودمان را با وكيل بيمه كنيم.آيت الله هاشمي شاهرودي معتقد بودند اصل 35قانون اساسي يا بايد اصلاح شود يا تفسير. بايد تضمينات لازم براي دفاع فراهم شود. عمده ترين مشكل نداشتن وكيل، بحث مالي آن است كه با بيمه وكالت مي توان آن را جبران كرد.يك بيشنهاد ديگر بحث تخصص گرايي وكلاست كه آيت الله هاشمي شاهرودي نيز آن را مورد توجه قرار داده اند زيرا اگر وكيل تخصصي باشد تاثير بهتري دارد.
سخنران بعدي اين نشست دكتر علي نجفي توانا از اساتيد برجسته حقوق و از اعضاي هيأت مديره كانون وكلا در اين نشست گفت: من درد كشيده وكالت هستم. مي‌خواهم شما را در اين درد شريك كنم.وكالت از مشاغلي است كه در تاريخ مانند ساير مشاغل تخصصي وجود داشته است. هيچ‌كس نمي‌تواند در تمام امور تخصص داشته باشد افراد عادي نيز نمي‌توانند چنين كنند مگر اين‌كه از تجربه برخوردار باشند.
وي با بيان اين‌كه «از زمان رم باستان اين مشاغل وجود داشته است» اظهار داشت: وكالت جزء مشاغل با اهميت بوده است. در مباني فقهي و شرع نهاد وكالت به عنوان نهاد تسريع كننده اجراي عدالت و انجام امور شناسايي شده است. در گذشته وكالت به معناي رسمي آن وجود نداشت؛ زيرا عدليه به لحاظ رسمي وجود نداشت. اگر نهاد قضايي نباشد وكالت بي‌معناست اين دو نهاد بايد كنار هم حركت كنند. پس از مشروطه عدليه جديد ايجاد شد و پس از آن دايره قضايي تاسيس شد. پس از آن وكيل تحت امر در دايره احصاي قضايي ايجاد شد. ما از نيروهاي مستقل كمتر استفاده مي‌كنيم، نظام قضايي در آن زمان متزلزل بود؛ زيرا حكم تحت نظر روساي قضايي و با مصلحت صادر مي‌شد. تا اين‌كه در سال 1333 پس از كودتا تحت فشار جامعه وكالت، نهاد مستقل وكالت ايجاد شد.
وي افزود: در سال‌هاي اخير بعضي از مسئولان به جاي اين‌كه اعتبار وكالت را درك كنند به صور مختلف اين نهاد را محدود كردند. پيشاني حقوق بشر كه عمر صد ساله دارد نهاد وكالت است. بهتر است قانون را اجرا كنيم و از وكلاي خوش‌نام در امر قضا استفاده كنيم. اين محدوديت‌ها ادامه پيدا كرد تا اين‌كه نهاد موازي ايجاد كرديم. وكيل بايد آزاد باشد و مجبور به خودسانسوري نشود. خودسانسوري آفت محسوب مي‌شود. آزادي در چارچوب قانون ضرورت بعدي تخصص است. وكيل بايد درابعاد مختلف حرفه وكالت تخصص داشته باشد. وكيل بايد هوش ايجاد تعادل در تمنيات شخصي و امكانات را داشته باشد. همچنين وكيل بايد خوش‌نام و سالم باشد و از روابطش با قاضي در امر وكالت استفاده نكند.
اين حقوقدان عنوان كرد: در سيستم قضايي اين عقيده وجود دارد كه وكيل دشمن است. قاضي باهوش با تفهيم پرونده توسط وكيل حكم عادلانه صادر مي‌كند، قضات هم همكار ما هستند، بهتر است با هم دوستانه رفتار كنيم. موضوع قابل توجه ديگراستقلال وكلاست. اگراستقلال وكيل گرفته شود مانند اين است كه آب را از ماهي بگيرند؛ وكيل ديگر نمي‌تواند وكالت كند. به وكلا احترام لازم گذاشته نمي‌شود. ما را براي ورود به محاكم جوري بازرسي مي‌كنند كه گويي غريبه هستيم. تصويري كه از وكيل در جامعه ساختند تصوير منفي اي است. درحالي‌كه ثابت مي‌كنم معدل سلامت وكالت از اكثر اقشارجامعه بالاتر است.
 
وي نكته قابل توجه ديگر را بيكاري وكلا دانست و افزود: به وكلاي جوان پرونده داده نمي‌شود و آن‌ها مجبورهستند كه وارد رانت شوند. وكيل براي اين‌كه پناهگاه مردم باشد بايد در پناه قانون باشد. اخيرا كمپيني براي ورود به حرفه وكالت ايجاد شده است كه مي‌گويد بدون اجازه مي‌خواهيم وكيل شويم. چگونه بدون كنكور مي‌خواهيد وارد وكالت شويد؟ چرا دولت بدون انسجام علمي و پژوهشي و بدون توجه به نياز كشور وكيل پرورش مي‌دهد؟ ما كانون وكلا را بدون حمايت دولت پرورش داديم و محدوديت رسيدگي به كار آموز داريم. وزير اقتصاد و وزير علوم بايد براي سيستم آموزشي كشور برنامه ريزي كنند، پس از پسابرجام در كشور به سرمايه‌گذاري نياز داريم، اگر سرمايه‌گذار خارجي بخواهد كار حقوقي انجام دهد بايد نهاد وكالت مستقل آن‌ها امورشان را پيگيري كند.
وي با بيان اين‌كه «آيت الله هاشمي شاهرودي قرباني اطاله نظام قانونگذاري شدند»، ايشان به الزامي كردن وكالت اشاره داشتند وآن را الزامي كردند. همچنين ايشان در اين راستا بخشنامه صادر كردند اما در اجرا متوقف شد. توسعه فرهنگ وكالت نيز از مسايل مورد توجه ايشان بود، فرهنگ وكالت يعني در تمام امور چه حقوقي، چه ساير امور از وكيل استفاده شود تا ميزان خطا و اشتباه در امور كاهش يابد.
نجفي توانا اضافه كرد: موضوع قابل توجه ديگراحترام به شان وكالت است، احترام به وكيل احترام به دستگاه عدالت است. موكل وكيل را ناجي خود فرض مي‌كند. اگر با وكيل اين‌گونه برخورد شود تاثير منفي در اين باور ايجاد مي‌كند.
در ادامه اين نشست آقاي منصور فلكي ضمن عرض تسليت به مناسبت ايام فاطميه و گراميداشت هفتم اسفندماه به مناسبت سالگرد تاسيس نهاد وكالت گفت: ديدگاه آيت الله العظمي هاشمي شاهرودي در اين جلسه مورد توجه است، ايشان از جمله فقهايي است كه در عمده امور جامعه اظهار نظر كرده اند. ايشان وكلا را بخشي از خانواده قضايي دانستند. وكيل نسبت به موكل خود قضاوت مي كند. در صورتي كه وكيل با بررسي اسناد و مدارك، موكل را محق نداند آيا بايد وكالت را ادامه دهد؟ قانون اجازه ادامه دعوا داده است. وكيل هم اين حق را دارد. آيت الله شاهرودي معتقد است در بعضي موارد وكيل كارش از قاضي سخت تر است زيرا دفاع هم پشتوانه علمي هم هوش بال مي خواهد.
وي افزود: استفاده از وكيل منجر به پيشگيري از جرم مي شود.علاوه بر اين محاكم وقتي با وكلا سروكار داشته باشند بهتر و مطمئن تر به كار خود ادامه مي دهند. بحثي كه ايشان درمورد گسترش وكالت داشتند اين بود كه هر خانواده بايد وكيل عمومي داشته باشد تا كار مشاوره را انجام دهد.موضوع قابل توجه ديگر از نظر ايشان اين است كه وكالت بايد تخصصي شود. به ازاي هر 500نفر بايد يك وكيل وجود داشته باشد در نتيجه در حال حاضر به 120هزار وكيل نياز است اما امكانات كشور مانع تحقق آن است. بايد قانوني تصويب شود كه شخص بدون وكيل حق رسيدگي به پرونده را نداشته باشد اما اين امر با مشكل روبروست.
فلكي اين كه حضور وكيل به نفع طرفين پرونده است را از مزاياي الزامي بودن وكالت دانست و گفت: اين به نفع دادگاه ها است كه آراء مستندتر و علمي تر صادر شوند. وكيل در قضاوت بايد همانند قاضي باشد.به عقيده آيت الله العظمي هاشمي شاهرودي در صورتي كه وكيل احساس كند موكلش حق نداشته است، اگر در راستاي دفاع از او پولي گرفته باشد نامشروع بوده و حكم رشوه دارد.شان وكلا بايد رعايت شود. آيت الله شاهرودي معتقدند حق الزحمه را نبايد بر اساس ارزش خواسته لحاظ كرد بلكه اين ميزان بايد بر اساس اندازه تلاش وكيل باشد.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: موضوع ضرورت وكيل از بديهيات است. با توجه به اينكه وكلا يك بال عدالت هستند و قضات بال ديگرآن، بايد در جهت احقاق حق امور را رعايت و براي اجراي عدالت تلاش كنند. همانطور كه در قانون پيش بيني شده است، وكلا هم عرض قضات هستند و تمامي دادگاه ها مكلف به پذيرش وكيل هستند. بنده موافق استقلال كانون وكلا هستم. به اعتقاد ما كانون استقلال دارد و نياز به تصويب مصوبه در اين راستا نيست و فقط بايد اصلاحاتي درآن ايجاد شود. نظارت قوه قضاييه هم وجود دارد.
فلكي در پايان خاطر نشان كرد: يكي از ايرادهايي كه به وكلا وارد است اين است كه بايد علم خود را افزايش دهند و از نظردرجه علمي به روز شوند. وكلا بايد صادق باشند و خود را در براير قاضي قرار ندهند تا بتوانند احقاق حق كنند. همچنين وكلا بايد با موكلين خود صادق باشند تا حقي ضايع نشود.وكيل بايد حافظ اسرار موكل باشد. احترام متقابل قاضي و وكلا نيز بايد وجود داشته باشد. اغلب در پرونده ها مي بينيم وكلا در مورد وكيل طرف مقابل جبهه گيري مي كنند كه انتظار است اين موضوع در جلسات دادگاه رعايت شود. وكيل در روند دادرسي مي تواند موكل خود را راهنمايي كند و حتي پرونده را به صلح و سازش هدايت كند و از طرح دعواي واهي اجتناب كنند.
 
در خاتمه ي اين نشست، ضمن قدرداني و تقدير از سخنرانان برنامه از طرف معاونت علمي دانشگاه ، اين نشست، با صلوات بر محمد و آل محمد(ص) پايان يافت..
در ضمن نشست علمي آينده اين دانشگاه با موضوع «حقوق بشر» از ديدگاه حضرت آيت الله العظمي هاشمي شاهرودي (حفظه الله) در روز چهارشنبه 18/12/95 با سخنراني حجت الاسلام و المسلمين دكتر اكبر فلاح نژاد، دكتر حسن حميديان ، دكتر علي محمد فلاح زاده در سالن اجتماعات دانشگاه عدالت برگزار خواهد شد.
تعداد بازدید: 305
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
کانال سروش ویکی پدیا
دانشگاه عدالت © 1395. تمامی حقوق محفوظ است
Powered by DorsaPortal